بیشتر بدانیم


یادگیری در جانوران

اورانگوتان‌ها از حیوانات باهوشی هستند که می‌توانند از انواع ابزارها استفاده کنند و یاد بگیرند.‌‌‌‌


اینرسی

در علم فیزیک، تمایل اجسام به حفظ حالت قبلی را لَختی ( مانْد یا اینرسی ) می‌گویند.
هر چه جرم یک جسم بیشتر باشد لَختی‌اش بیشتر است. به قانون اول نیوتون قانون لَختی نیز گفته می‌شود.
آزمایش زیر قانون نیوتون را اثبات می کند. شما هم می‌توانید این آزمایش را انجام دهید.


مولوی و قونیه

شعر و دعای پایانی کتاب فارسی پنجم، از شاعر معروف " مولوی " است.
مولانا جلال‌الدّین محمّد بلخی مشهور به مولوی، شاعر بزرگ قرن هفتم هجری قمری است.
( اکنون سال 1441 هجری قمری است، یعنی قرن 15)
او در سال ۶۷۲ هجری قمری در قونیه وفات یافت.
امروزه، قونیه از شهرهای صنعتی و پر جمعیّت کشور ترکیه و مرکز استان قونیه است.
در نقشه‌ی زیر مربوط به کشور ترکیه، مکان جغرافیایی استان و شهر قونیه مشخّص شده‌است.
از آثار مولوی می‌توان به مثنوی، دیوان غزلیّات یا کلیات شمس، رباعیات، کتاب فیه‌مافیه اشاره کرد.


گسترده‌های هندسی

گسترده‌ی مکعب یا مکعب مستطیل یعنی این که وقتی شما یک مکعب ساخته شده را باز کنید،
می بینید که از 6 مربع یا 6 مستطیل درست شده است. مانند شکل‌های زیر:

            (گسترده‌ی مکعب)                                     (گسترده‌ی مکعب مستطیل)
                                    


گسترده‌ی مکعب


گسترده‌ی مکعب مستطیل
                           


       

    


 


گسترده‌ی چهار وجهی منتظم


گسترده‌ی هرم


انیمیشن آشنایی با کرونا

روی تصویر زیر کلیلک کنید و انیمیشن آشنایی با ویروس کرونا را ببینید.
توجّه توجّه: در قسمتی از انیمیشن، انتقال ویروس از طریق هوا ذکر شده‌است.
منظور آن، ترشحات تنفسی فرد بیمار است که اگر در نزدیکی فرد سالمی باشد،
این ترشحات می‌تواند از طریق هوا به فرد سالم برسد و او را بیمار کند.


فکر کردن خیلی خوبه

اصولاً فکر کردن خیلی خوبه،
برای هر چیزی!

این کار سخت نیست.
چون تمرین نکرده‌ایم، سخت به نظر می‌رسد.
کافی است قبل از انجام هر کاری در زندگی درباره‌ی آن کار کمی بیندیشیم.
فکر کردن اساس یک زندگی خوب است.


مفهوم برخی از مَثَل‌ها (2)

این مَثَل ها درکتاب فارسی پنجم آمده است:

18 ـ با يك گل بهار نمی‌شود.
برای رسیدن به هدف، باید تمام مقدمات آن را فراهم کرد و یکی کافی نیست.
19 ـ دشمن، نتوان كوچك و بيچاره شمرد.
دشمن‌مان را دست کم نگیریم و از او فاصله بگیریم زیرا او همواره در تلاش است که شما را بر زمین بزنند.
20 ـ جوينده، يابنده است.
کسی که تلاش می کند به مقصودش می‌رسد.
21 ـ كوه به كوه نمی‌رسد، آدم به آدم می‌رسد.
نباید کسی در حق کسی نامردی کند.
22 ـ سالی كه نكوست از بهارش پيداست.
کاری که آخر و نتیجه اش از همان اول معلوم باشد.
23 ـ زخم زبان، بدتر از زخم شمشير است.
زخمی که بر اثر شمشیر بر بدن انسان ایجاد می‌شود، در نهایت خوب می شود.
امّا زخمی که در اثر سخنی، دل فردی را می‌شکند، هرگز فراموش نمی‌شود.
24 ـ ميهن دوستی، نشانه‌ی ايمان است.
کسی که ایمان دارد میهن خود را دوست دارد و از آن دفاع می کند.
25 ـ قدر عافيت، كسی داند كه به مصيبتی گرفتار آيد.
انسان‌هایی که در مشکلات بزرگ شده و با رنج و تلاش به مقام و ثروت می‌رسند، قدر و ارزش موقعیت خود را می‌دانند.
26 ـ بخور تا توانی به بازوی خويش
انسانِ مستقل و متّکی به خود باش و تا توان داری، با کمک و زور و بازوی خودت روزی‌ات را به دست بیاور.
27 ـ هر سخن جايی و هر نكته، مكانی دارد.
هرحرفی را همه جا نمی توان زد، بلکه باید مناسب با وضع و حال افراد و مکان سخن گفت.
28 ـ عقل سالم در بدن سالم است.
هرگاه جسم، سالم و نیرومند باشد، فکر هم خوب کار می کند.

29 ـ بخور بخواب، كار من است، خدا نگاه‌دار من است.
در مورد مردم تنبل و بیکاره گفته می شود.
30 ـ از هر دست بدهی از همان دست هم می‌گيری.
نتیجه عمل انسان به خودش بر می‌گردد. چه عمل زشت و ناپسند و چه کار خوب و پسندیده.
31 ـ هركه بامش بيش، برفش بيشتر.
هر چه پول و ثروت زیادتر و زندگی وسیع‌تر باشد، دردسر و گرفتاری بیشتری هم دارد.
32 ـ زبان سرخ، سر سبز می‌دهد بر باد.
پرهیز از گفتن حرف های نیشدار و خطرناک که ممکن است به قیمت جان انسان تمام شود.
33 ـ سواره، خبر از حال پياده ندارد.
کسی که وضع زندگی خوبی دارد و در خوشی به سر می‌برد از حال آدم‌های تهی‌دست بی‌خبر است.
34 ـ خواستن، توانستن است.
با پشتکار، حتماً به مقصد خواهیم رسید.
35 ـ تا تنور گرم است نان را بچسبان.
تا فرصت هست و موقعیت مناسب وجود دارد باید از آن استفاده کرد.
36 ـ تنبل نرو به سايه، سايه خودش می‌آيه.
کنایه از انسان های راحت طلب است آدم  بی‌حالی که منتظر است همه چیز برایش حاضر و آماده شود.
37 ـ سنگ مُفت، گنجشك مُفت.
استفاده از فرصت‌های مناسب که احتمال سود بردن دارد و اگر فایده نداشته باشد، ضرری هم ندارد.
38 ـ تهی پای رفتن، به از كفش تنگ.
یعنی راه رفتن با پای برهنه بهتر است از پوشیدن کفشی که به اندازه‌ی پا نباشد و پوشندن آن زحمت دارد.
تنها بودن، بهتر از نشستن با انسان های نادان و نا اهل است.
39 ـ باد آورده را باد می برد.
مال یا چیزی که مُفت و بدون زحمت به دست آمده باشد راحت هم از دست می رود.
40 ـ راستی، راه نجات است.
صداقت و درستی، راه نجات و رستگاری است و انسان را از گناه و زشتی دور می دارد.
41 ـ داشتم داشتم حساب نيست، دارم دارم حساب است.
کسی که می خواهد با غرور و تکبّر از موقعیت گذشته‌ی خود حرف بزند و محبوبیتی برای حال خود به دست بیاورد.


مفهوم برخی از مَثَل‌ها (1)

این مَثَل ها درکتاب فارسی پنجم آمده است:

1 ـ سحرخيز باش تا كامروا باشی.
دعوت و تشویق به سحرخیزی است. اشاره به این دارد که سحرخیزان در کارهایشان موفق می‌شوند.
صبح زود از خواب بیدار شدن هم باعث سرحالیست و هم می توان سریع‌تر به تمام کارهای روزانه رسیدگی کرد.

2 ـ ماهی را هر وقت از آب بگيری تازه است.
هر وقت بخواهی می‌توانی کار‌ها را جبران کنی.
3 ـ عقلش به چشمش است .
چشمش هر چه را ببیند پیروی می‌کند.
4 ـ دست بالای دست بسيار است.
همیشه کسی هست که بالاتر از آدم و داشته‌هایش باشد.
5 ـ مرغ همسايه، غاز است.برخی از افراد همواره از آنچه دارند ناراضی هستند و چیزی که دیگران دارند را با ارزش‌تر می‌بینند.
6 ـ جوجه‌ها را آخر پاييز می‌شمارند.
نتیجه کار آخرش مشخّص می‌شود. خردمند کسی است که به نتیجه زود هنگام کاری فریفته نشود و پایان کار را بنگرد.
7 ـ آش را با جاش بردن.
خواستن همه چیز با هم.
8 ـ دندان طمع را كندن.
قطع طمع کردن.
9 ـ آب در هاون كوبيدن.کار بیهوده انجام دادن.
10 ـ موش توی سوراخ نمی‌رفت، جارو به دمش می‌بست.
برای مشکل خود راه حل پیدا نمی کند، مشکل دیگری هم به آن اضافه می‌کند.
11 ـ شب دراز است و قلندر بيدار.
وقت بسیار است و شتاب و عجله شایسته نیست.
12 ـ پند دادن به نادان مانند تخم افكندن ، در شوره‌زار است.
همان طور که تخم در شوره زار رشد نمی‌کند؛ نصیحت کردن به نادان اثری در تغییر رفتار او ندارد.
13 ـ شيری يا روباه؟    
به کسی که بعد از انجام کاری یا آوردن پیغامی پیروز برگشته و یا شکست خورده و با دست خالی آمده باشد.
14 ـ نابرده رنج، گنج ميسّر نمی‌شود.
در مسیر زندگی با تحمل سختی، به موفّقیت می‌رسیم.
15 ـ پيشِ غازی و مُعلّق بازی!
پیش کسی که روی بند معلّق می‌زند و شیرین‌کاری می‌کند، معلّق ‌زدن هنرنمایی نیست.
16 ـ دروغ گو، دشمن خداست.
کسی که دروغ می‌گوید به خدا ایمان ندارد چون خداوند، دروغگویان را دوست ندارد.
17 ـ بار كج به منزل نمی‌رسد.اگر می‌خواهی در کارهایت موفّق باشی، راستگو و درستکار باش چون نادرستی عاقبت خوبی ندارد.


یک محاسبه‌ی جالب

روزی علی از دوستش پرسید: در شکل زیر که از 3 مربع به طول ضلع واحد (متصل به هم) ، تشکیل شده‌است،
چند پاره خط می‌بینی؟
دوست علی پس از شمارش پاره خط‌ها ، پاسخ داد: 16 پاره خطعلی گفت: درست است.
حال اگر 100 مربع به طول ضلع واحد داشته باشیم، چه طور؟
دوست علی گفت: شمارش پاره خط‌ها در این حالت، کار بسیار دشواری است و از عهده‌ی من خارج است.
علی گفت: اتفاقاً کار ساده‌ای است!
من رابطه‌ای به دست آورده‌ام که با استفاده از آن به راحتی می‌توان تعداد پاره خط‌ها را برای شکلی که از هر تعدادی مربّع تشکیل شده باشد به دست آورد.
برای این منظور کافی است: تعداد مربع‌ها را با ( 1 ) جمع کرده و حاصل را در خودش ضرب کنیم.
دوست علی گفت: پس با استفاده از این رابطه، تعداد پاره خط‌ها در مساله‌ی قبل برابر می شود با:
10201 = (100+1) × (100+1)
علی، محاسبه‌ی دوستش را تایید کرد و هر دو از این بحث علمی، احساس رضایت کردند.